اجرای زیرسازی باید به گونهای باشد که کفسازی که روی آن انجام میشود، کاملاً مساوی و تراز باشد
هدف از زیرسازی
هدف از زیرسازی ایجاد یک سطح مساوی و تراز است. اجرای زیرسازی باید به گونهای باشد که کفسازی که روی آن انجام میشود، کاملاً مساوی و تراز باشد. به علاوه، زیرسازی باید به گونهای اجرا شود که توانایی تحمل وزن ساختمان، اجسامی که در آن قرار میگیرند و وزن افرادی که در آن رفت و آمد میکنند را داشته باشد.
الف) کفسازی با پوکه معدنی (سنتی)
روش کفسازی با پوکه معدنی یکی از روشهای قدیمی و تاریخی ساخت بتن است. پوکهها سنگهایی با تخلخل زیاد و سبک هستند که به صورت طبیعی و معدنی در دسترس قرار دارند. البته امکان ساخت پوکههای صنعتی نیز از طریق سرد شدن سریع سرباره کورههای ذوب فلزات وجود دارد. در کفسازی به این روش، ابتدا پوکهها را بعد از کرومبندی و شیببندی کف، پخش مینمایند و سپس آن را میکوبند تا تراکم پوکهها افزایش پیدا کند. سپس روی پوکهها را با ملات ماسه و سیمان میپوشانند تا سطحی هموار و صاف ایجاد شود.
مصالح مورد نیاز برای کفسازی ساختمان با پوکه معدنی
پوکه معدنی به دلیل سبک وزن بودن و همچنین مقاومت و ماندگاری بالا، یکی از اصلیترین مصالح برای شیببندی و کفسازی ساختمان است. اما در کنار پوکه، مصالح جانبی دیگری نیز به کار میرود. این مصالح عبارتند از:
- آجر برای کرومبندی و ایجاد جهت شیب
- ماسه
- سیمان
- گاهی خاک
توجه: مصالح جانبی برای ایجاد حداکثر انسجام و چسبندگی در کفسازی ساختمان با پوکه به کار میرود و جنبه پرکنندگی ندارد. به همین دلیل، ترکیب پوکه معدنی برای کفسازی با دیگر انواع مصالح به صورت درصدی معین انجام میشود. در صورت به هم خوردن درصدها و بیشتر شدن مصالح جانبی، ملات پوکه برای کفسازی سنگین میشود و مرغوبیت ندارد.
روشهای اجرای کفسازی با پوکه معدنی
- روش اول:
- ابتدا کرومبندی کف را انجام داده و سپس پوکهها را به صورت یکنواخت روی سطح پخش میکنیم.
- پس از آن، ملات ماسه سیمان را بر روی پوکهها ریخته و پخش میکنیم.
- در انتها، کار شیببندی با تغییر ضخامت ملات روی پوکهها انجام میگیرد.
- روش دوم:
- ابتدا پوکهها روی سطح ریخته شده و سپس بر روی آنها دوغاب ماسه سیمان ریخته میشود.
- منظور از دوغاب ترکیب سیمان، ماسه و آب است که نسبت به ملات آب بیشتری داشته و در نتیجه رقیقتر خواهد بود.
- ریختن دوغاب بر روی پوکهها باعث پخش شدن یکنواخت آنها شده و به نوعی پوکهها را تثبیت میکند.
- روش سوم:
- تمام مصالح یعنی پوکه، ماسه، سیمان و آب را با یکدیگر مخلوط کرده و بر روی کف پخش میکنیم.
- نسبت حجمی سیمان، ماسه و پوکه به ترتیب 1 به 4 به 8 و عیار سیمان 200 کیلوگرم است.
- مثلاً برای یک پاکت 50 کیلویی سیمان، 5 برابر حجم پاکت ماسه و 8 برابر حجم پاکت پوکه استفاده میشود.
- این روش اصولی و درستتر از دو روش دیگر است.
ب) کفسازی به روش فوم بتن
فوم بتن (Foam Concrete)، نوعی بتن سبک است که از ترکیب آب، سیمان و بتن کفزا ساخته میشود. ماده کفزا یا فوم که مادهای متشکل از حباب هوا است، حداقل 20 درصد حجمی فوم بتن را تشکیل میدهد. از طرفی، چگالی فوم بتن کمتر از بتن معمولی است.
مقایسه پوکه با فوم بتن
- وزن: پوکه معدنی وزن کمتری دارد.
- مدت زمان انجام کار: زمان انجام کار با فوم بتن نسبت به کار با پوکه معدنی بسیار کوتاهتر بوده و این مسئله یک نقطه قوت برای آن است.
- مقاومت: پوکه معدنی از مقاومت بیشتری برخوردار است و در صورت استفاده از آن برای کفسازی، مقاومت فشاری بالاتری خواهد بود.
- هزینه: اجرای فوم بتن برای کفسازی به کمک شلنگ و پمپاژ بتن در مدت زمان کمی انجام میشود و باعث کاهش هزینههای بالاسری کار میشود. ولی در کل اجرای فوم بتن گرانتر است.
- آب مورد استفاده: بتنریزی فوم بتن به حجم آب بیشتری نسبت به کفسازی با پوکه معدنی نیاز دارد.
- اهمیت کیفیت: در کفسازی باید طرح اختلاط بتن طوری باشد که کیفیت آن دچار مشکلی نشود، چرا که کاهش کیفیت میتواند باعث مشکلات بزرگی در ساختمان شود. کنترل کیفیت فوم بتن دشوارتر است.
- کاهش حجم: یکی از نقاط ضعف فوم بتن در مقایسه با پوکه معدنی، کاهش حجم 15 الی 20 درصدی ارتفاع بتن پس از خشک شدن آن است.
- مقاومت در برابر آتش و حرارت: پوکه معدنی خاصیت ضد حریق دارد. اما فوم بتن به دلیل وجود ترکیبات شیمیایی در صورت قرارگیری در معرض آتش، مواد آتش گرفته و گازهای سمی تولید میکند.
- مقاومت در برابر تغییرات آب و هوا: برخلاف پوکه معدنی که مقاومت خوبی در برابر تغییرات آب و هوا دارد، فوم بتن اینگونه نبوده و احتمال اینکه در سرما دچار شکستگی شود وجود دارد.
- طول عمر: پوکه معدنی دارای عمر طولانیتری است.
- میزان سیمان: مقدار سیمان مورد استفاده در فوم بتن به مراتب بیشتر از پوکه معدنی است.
برای مطالعه جدیدترین روش کف سازی مقاله اسکرید چیست را مطالعه کنید.
