اسکوریا یک سنگ آتشفشانی است که ویژگیهای مشترکی با انواع سنگهای آذرین مانند پوکه معدنی دارد. این ویژگیها باعث شدهاند که اسکوریا کاربردهای جالب و منحصر به فردی داشته باشد.
اسکوریا از مواد آتشفشانی تشکیل شده است. زمانی که این مواد به بیرون پرتاب میشوند، به سرعت روی سطح زمین سرد و منجمد میشوند. در این مواد، گازهای زیادی وجود دارد که در حین سرد شدن از سنگ خارج میشوند و حفرهها و حبابهایی در ساختار و سطح سنگ ایجاد میکنند.
اسکوریا (scoria) یک کلمه یونانی به معنی زنگ است. طیف رنگی آن از خاکستری تا سیاه و همچنین قهوهای تا قرمز تیره متغیر است.
تفاوت اسکوریا با پوکه معدنی
با دیدن عکسهای این دو نوع سنگ، ممکن است فکر کنید که یکی هستند. هرچند بسیار شبیه به هم هستند و خواص و ویژگیهای نسبتاً یکسانی دارند، اما تفاوتهای جزئی و اندکی وجود دارد که آنها را متمایز میکند:- تخلخل و حفرهها: پوکه معدنی متخلخلتر و دارای حفرههای بیشتری است، در حالی که اسکوریا کمتر متخلخل است.
- ساختار و شناوری: پوکه معدنی دارای دیوارههای نازکتر و حفرههای بزرگتر است که باعث سبکتر شدن و شناور ماندن روی آب میشود. اما اسکوریا دارای دیوارههای ضخیمتری است که باعث سنگینتر شدن و فرو رفتن در آب میشود.
- سرعت سرد شدن و بافت کریستالی: اسکوریا با سرعت کمتری سرد میشود و درون بافت آن کریستالهایی تشکیل میگردد که مانند سطوح شیشهای به نظر میرسند. اما پوکه معدنی یا پومیس به سرعت سرد میشود و فاقد بافت کریستالی است.
- ترکیبات معدنی و رنگ: املاح معدنی و عناصری که در پوکه معدنی و اسکوریا وجود دارند با هم متفاوتند، که این تفاوت اصلیترین وجه تمایز این دو سنگ است. اسکوریا از ماگمای بازالتی تشکیل شده و پوکه از ماگمای ریولیتی.
کاربردهای اسکوریا در ساخت و ساز و کشاورزی
- ساخت بلوکهای سبک و مقاوم برای مصارف مختلف ساختمانی و شهرسازی
- استفاده در شیببندی ساختمان
- استفاده به عنوان بستر در گلخانههای هیدروپونیک
- کاربرد در کشاورزی و پرورش گیاهان به دلیل وجود مواد معدنی مناسب
- استفاده در زهکشی، ساخت محوطه و سنگفرش معابر
- مناسب برای عایق حرارت با دمای بالا
- مناسب برای ایمنسازی جادهها به دلیل ایجاد اصطکاک
- مناسب برای دکور و نماسازی پارکها، خیابانها، منازل و غیره
انواع سنگ اسکوریا
اسکوریا دارای رنگها و اندازههای گوناگونی است. دانههای اسکوریا نیز مانند پوکه معدنی بر اساس سایز دانهها به انواع زیر تقسیمبندی میشود:- اسکوریا بادامی
- اسکوریا فندقی
- اسکوریا نخودی
- اسکوریا عدسی
- اسکوریا ماسهای